Hoeveel liter potgrond heeft je plantenbak nodig? Tabel per maat

Je nieuwe plantenbak of bloembak staat klaar, je planten liggen te wachten. En dan sta je bij het tuincentrum voor het rek met potgrond. Eén zak? Drie? Te weinig grond is een van de meest gemaakte fouten bij bakken: de grond droogt sneller uit, wortels lopen vast en je plant blijft achter.

Daarom in deze gids: een simpele rekenformule, een tabel met hoeveel liter potgrond er per bakmaat in gaat, en richtlijnen voor hoeveel wortelruimte je plant nodig heeft.

De rekenformule: zo bereken je het zelf

Voor elke rechthoekige plantenbak of bloembak geldt:

lengte × breedte × hoogte (in cm) ÷ 1000 = inhoud in liters.

Een bak van 80 × 40 × 30 cm heeft dus een bruto inhoud van 96 liter. Let op: dat is gerekend met de buitenmaat. Voor de werkelijke inhoud reken je met de binnenmaat, want de wanden nemen ruimte in. Onze tuinbak 80 is binnenwerks 31 cm breed en 22 cm hoog (in de lengte 80 cm min tweemaal de wanddikte) en komt daarmee niet op 96 maar op 48 liter uit. In de praktijk vul je een bak bovendien niet tot de rand: je houdt zo'n 5 cm vrij zodat je kunt water geven zonder morsen, en onderin gaat vaak een dun laagje hydrokorrels. Reken daarom op ongeveer 85–90% van de netto inhoud aan potgrond.

Tabel: liters potgrond per bakmaat

Voor onze eigen series hebben we het alvast uitgerekend:

De inhoud is lager dan lengte × breedte × hoogte omdat de wanden van massief hout zijn: de binnenmaat is dus kleiner dan de buitenmaat.

Handig ezelsbruggetje voor de tuinserie: de inhoud is ongeveer 0,6 × de lengte in centimeters. Een tuinbak van 100 cm? Reken op zo'n 62 liter inhoud. Bij de smalle balkonserie (17 cm breed) blijft het een stuk bescheidener: één zak van 20 liter is genoeg voor de grootste maat. Daarnaast zijn er de series met uitneembare binnenbak: de bak met binnenbak (33, 62 en 91 cm) en de balkonbak met binnenbak (61 en 82 cm).

Hoeveel wortelruimte heeft je plant nodig?

De liters zeggen pas iets als je weet wat je plant vraagt. Als richtlijn per plant:

• Kruiden en eenjarige bloeiers: 5–10 liter per plant. In een balkonbak van 70 cm (12 liter) passen dus twee tot drie kruidenplanten.
• Lavendel: 10–15 liter per plant. Twee tot drie lavendelplanten in een tuinbak van 60 cm (35 liter) geven een volle, geurende rand.
• Siergrassen zoals 'Hameln': 15–20 liter per pol, dan komt zo'n gras echt tot zijn recht.
• Hortensia of vlinderstruik: 30–40 liter per struik. Een tuinbak 40 is met 21 liter te klein: kies voor één struik minimaal de tuinbak 60 (35 liter), of de bak met binnenbak 33 (23 liter) voor een compacte soort.
• Klimmers zoals sterjasmijn: 30–40 liter, zodat het wortelgestel de groei jarenlang kan dragen.
• Olijfboom of andere bomen en palmen: vanaf ± 60 liter voor een jong boompje; daarvoor voldoet de tuinbak 100 (62 liter) of de 115 (72 liter). Wil je een flinke, volgroeide olijfboom van 100 liter of meer, dan is geen enkele bak uit ons assortiment groot genoeg: kies dan een plantenbak op maat.

Potgrond kiezen en de bak goed vullen

Gewone universele potgrond is voor de meeste beplanting prima; voor mediterrane planten zoals olijf en lavendel mag de grond wat luchtiger, en zuurminnende planten zoals hortensia zijn blij met speciale grond. Belangrijker dan het merk is de opbouw: een dunne drainagelaag onderin, dan potgrond, en de wortelkluit op de juiste hoogte. Hoe je dat stap voor stap doet, lees je in plantenbak vullen: drainage, grond en planten.

Kies je een bak met uitneembare binnenbak, dan vul je de binnenbak: omplanten of wisselen per seizoen is dan zo gebeurd, zonder de hele bak leeg te scheppen.